کولاک

روزنوشته های من

حضرت محمد(ص)
ساعت ٧:٤٢ ‎ب.ظ روز جمعه ٢۱ فروردین ۱۳۸۸  کلمات کلیدی: تاریخی ، مذهبی

 نویسندگان:علیرضا آقاابراهیمی،محمدرضا آقاابراهیمی

حضرت ابوالقاسم محمد بن عبدالله بن عبدالمطلب بن هاشم در سال۵۷۰ میلادی (۵۲ سال قبل از هجرت که به عام الفیل شهرت یافته است) در شهر مکه به دنیا آمدند و در سال ۶۳۲ میلادی و 23 سال پس از بعثت به پیامبری در شهر مدینه دار فانی را وداع گفتند. ایشان بنیانگذار و پیامبر دین مبین اسلام و آخرین و بزرگترین پیامبر در سلسله پیامبران خدا می‌باشند. حضرت محمد تحویل دهنده کتاب آسمانی قرآن و بازگرداننده آیین اصلی و تحریف نشده یکتاپرستی (یا همان دین آدم، ابراهیم، موسی، نوح، عیسی و سایر پیامبران پذیرفته شده در اسلام) هستند. آن حضرت همچنین به عنوان یک سیاستمدار، بازرگان، فیلسوف، خطیب، قانون‌گذار، اصلاح‌طلب، فرمانده جنگی، و برای مسلمانان و پیروان برخی مذاهب دیگر مأمور تعلیم فرامین الهی محسوب می‌شوند. به تصریح قرآن، حضرت محمد (ص) قبل از دریافت وحی یا بعثت همچون پدرانشان به دین حنیف که آن را آیین ابراهیم و برمبنای یکتاپرستی میدانند، بوده‌اند.

حضرت محمد (ص) از مادری به نام آمنه به دنیا آمدند. در مورد تاریخ دقیق تولد حضرت محمد (ص) در  بین شیعیان و اهل تسنن اختلاف نظر وجود دارد، چنانکه شیعیان تولد ایشان را ۱۷ ربیع‌الاول و اهل تسنن تولد آن حضرت را ۱۲ ربیع‌الاول می دانند. پدر ایشان عبدالله و همچنین مادرشان از خاندان بنی‌هاشم از قبیله قریش بودند. بنی هاشم یکی از خاندان‌های برجسته مکه بشمار می‌آمد. پدر حضرت محمد (ص)  شش ماه قبل از تولد ایشان از دنیا رفت و ایشان پس از تولد تحت سرپرستی عموی خویش به سن رشد رسیدند. در دوران جوانی به شغل بازرگانی مشغول بودند و نخستین بار در سن ۲۵ سالگی ازدواج کردند. حضرت محمد (ص) با ناخشنودی از روش زندگی مردم بت پرست و مشرک مکه، هر چند گاهی مدتی را در غاری به نام حرا در یکی از کوه‌های اطراف آن دیار به تعمق، اندیشه و عبادت سپری می‌کردند. در این مدت ، پسر عمو و جانشین ایشان ، حضرت علی ابن ابی طالب (ع) که در آن زمان 10 سال بیش نداشتند برای ایشان آب و غذا به غار می بردند و در این باره می فرمایند: "من در کوه حرا با پیامبر بودم و علائم شکوهمند پیامبری او را با تمام وجود مشاهده می کردم". در همین مکان و در سن ۴۰ سالگی بود که حضرت محمد (ص) از طرف خداوند به پیامبری برگزیده شدند. پس از سه سال تبلیغ مخفیانه اسلام، حضرت محمد (ص) به صورت علنی و عمومی به تبلیغ دعوت خود مبنی بر اینکه «خداوند (الله) یکتاست» و اینکه اسلام، تسلیم کامل به الله، تنها دین قابل قبول نزد خداوند است، پرداختند.

در ابتدا، تعداد اندکی از ایشان پیروی نمودند که با مخالفت برخی قبیله‌های مکه روبرو گشتند. با حضرت محمد (ص) و پیروانشان در مکه با خشونت و شکنجه رفتار می‌شد و ایشان در سالی که نخستین سال هجری شمسی و قمری محسوب می‌شود برای رهایی از آزار و اذیت خود و پیروانشان به شهر یثرب (که بعدها مدینه‌النبی نامیده شد) مهاجرت کردند. در مدینه حضرت محمد (ص) موفق شدند که قبایل در حال جنگ را متحد کرده، و پس از هشت سال جنگ با مکه، به همراه پیروانشان که تا آن زمان ده هزار نفر شده بودند مکه را فتح کنند. ده سال پس از هجرت و چند ماه پس از بازگشت به مدینه از حج وداعش با پیروان، که به عنوان حجه الوداع ناخته می شود ، آن حضرت به بستر بیماری افتاده و رحلت کردند در حالیکه هنگام رحلت ایشان اکثر شبه‌جزیره عربستان به اسلام گرویده بودند.

آیات یا نشانه‌های خداوند که حضرت محمد آنها را به صورت وحی و توسط جبرئیل امین دریافت و اعلام می نمودند، کتاب مقدس قرآن را تشکیل داده و توسط مسلمانان به عنوان «کلام خدا» مقدس و گرامی داشته می‌شود. به‌جز قرآن، زندگی حضرت محمد (ص) سیره-  و روایات نقل شده از ایشان  -سنت - نیز برای مسلمانان از اهمیت خاصی برخوردار است.

قابل اطمینان ترین منبع برای بازسازی زندگی حضرت محمد (ص) قرآن مجید می‌باشد. قرآن مجید با اینکه اشاراتی هر چند اندک به زندگی حضرت محمد (ص) دارد، لیکن در مواجهه با رخدادهای تاریخی متغیر روزگار آن حضرت، تصویری با ثبات و صریح از ایشان به‌دست داده و دربرگیرنده اطلاعات نهان وافری از زندگانی حضرت محمد (ص) می‌باشد. در درجه دوم، برای دوباره‌سازی تاریخی رویدادهای زندگی حضرت محمد (ص) کلام امامان معصوم شیعیان (ع) و سپس آثار تاریخی مورخین در قرن سوم و چهارم هجری در دنیای اسلام قابل استفاده می‌باشد.

نام عربی «محمد» به معنای «قابل ستایش» یا «ستوده» است که چندین بار در قرآن مجید تکرار شده‌ و رایج‌ترین نام پیامبر اسلام ‌است. حضرت محمد (ص) اسامی بسیار دیگری نیز دارند، از جمله «اسامی مقدس» که توسط خداوند به ایشان بخشیده شده و در موقعیت های متفاوت به آن نام ها خوانده شده‌اند. از بین این نام‌ها، «احمد» (مورد ستایش‌ترین) به عنوان نام آسمانی و باطنی پیامبر (ص) ، بیشتر مورد توجه بوده و باور دانشمندان اسلامی طی قرون متمادی بر این بوده‌ است که وقتی عیسی از فرمانروایی فارقلیط (پاراکلتوس) در آینده سخن میراند، به احمد اشاره دارد. همچنین قران برای خطاب قرار دادن پیامبر گرامی اسلام (ص) ، از برخی دیگر از اسامی چون: نبی (پیامبر)، رسول (فرستاده)، طاها (تطهیرکننده پاک و راهنما)، یاسین (مرد کمال)،  مصطفی (برگزیده)، عبدالله (بنده عالی خدا)، حبیب‌الله (محبوب خدا)، ذکرالله (یادآور خدا)، امین (مورد اعتماد)، سراج (روشنگر راه راست)، منیر(روشنگر جهان)، هدی (رهنمای حقیقت)، غیاث (یاری کننده)، بشیر (هشدار دهنده)، نذیر (یادآور)، مذکّر (تذکردهنده)، شهید (گواه) و مبشر (حامل خبر خوش)، بهره می‌جوید. گاهی حضرت محمد (ص)، با توجه به موقعیت ایشان در هنگام وحی، با نامهای دیگری مورد خطاب قرار گرفته‌اند: به‌طور مثال ایشان در قرآن در آیات ۷۳:۱ و ۷۴:۱، مزمل و مدثر خوانده شده اند که به معنی «جامه به‌خود پیچیده» می‌باشد. قرآن کریم در آیه ۴۰ سوره ۳۳، حضرت محمد (ص) را «خاتم النبیین» می‌خواند.

در پایان سال دهم پس از هجرت، حضرت محمد (ص) اولین حج کامل را به انجام رسانیده و از این طریق تمام جزئیات مراسم حج را به پیروان خود توضیح دادند. پس از تکمیل حج و در راه بازگشت به مدینه ، در محلی به نام غدیر خم آن حضرت خطبه بسیار معروفی به نام خطبة الوداع را خواندند. در بخشی از آن خطبه آن حضرت فرمودند: "ای مردم، سخنم را بشنوید و در آن بیاندیشید. بدانید که هر مسلمانی برادر مسلمان است؛ و به راستی که مسلمانان برادراند، پس چیزی از اموال برادر حلال نمی‌شود مگر آن‌چه به طیب نفس به دیگری داده باشد. پس ستم به خویشتن نکنید". سپس دست حضرت علی ابن ابی طالب (ع) را گرفتند و بالا بردند و فرمودند: "هرکس که من مولا (سرپرست و صاحب اختیار) او بوده ام هم اکنون این علی مولا (سرپرست و صاحب اختیار) اوست. هرکس که ولایت مرا پذیرفته است، اینک علی ولی اوست". سپس آن حضرت حدیثی فرمودند که به حدیث ثقلین معروف است: "من دو چبز گران قدر را در میان شما به امانت می گذارم. یکی قرآن کتاب خدا و دیگری اهل بیتم که عترت من هستند و این دو از هم جدا نمی شوند تا در قیامت در کنار حوض کوثر بر من وارد گردند".